1. Proefmuur
Een proefmuur is voor dit type metselwerk niet zozeer van belang als het gaat om de maatvoering. De maatvoering moet perfect op de tekeningen zijn verwerkt. De proefmuur is hier primair van belang voor het vaststellen van de vorm en de kleur van het voegwerk.
het is aan te bevelen om de proefmuur door te spreken:
2. De aanvoer en opslag van de stenen
Kijk naar de opslag en verwerkingsvoorschriften van leveranciers:
3. Het opperen van de stenen
4. Bewerking en zagen stenen
Bij specifiek metselwerk kan het wenselijk zijn de metselaars nadere instructies te geven.
5. Het principe van de steiger
Het is niet aan te bevelen dat kortelingen in het metselwerk worden opgelegd, omdat er dan bij het demonteren van de steiger alsnog een steen moet wordt aangebracht. De aannemer kan gebruik maken van speciale schoenen die in de dikte van de voeg passen. Een dubbelsteiger is aan te bevelen i.v.m. steigerslagen, beschadigingen etc. Het is van groot belang om een goede werkhoogte voor de metselaar te creëren. Een steiger moet de instelmogelijkheden hebben om op verschillende werkhoogtes te kunnen werken.
6. De verankering van de steiger
Bij hoogbouw is het helaas onvermijdelijk dat de steiger op bepaalde hoogtes moet worden verankerd aan het gebouw. Zowel de isolatie als het metselwerk worden dan onderbroken en moeten later worden aangeheeld. Maak hierover met de aannemer goede afspraken. Dit geldt ook voor bouwliften; deze worden veelal aan de constructieve wanden/vloeren vastgezet, waardoor er gaten in het metselwerk ontstaan.
7. Beschermen tegen weersinvloeden
Niet alleen het verse metselwerk dient beschermd te worden tegen weersinvloeden, ook het binnenmetselwerk moet beschermd worden nadat het metselwerk gereed is, tot het moment dat weersinvloeden geen invloed meer hebben op het binnenmetselwerk.
Bij gevelmetselwerk moet er een waterdichte steiger worden gemaakt die pas na het voegen wordt verwijderd. Bij vorst en extreme droogte gelden geëigende maatregelen.
Daarnaast is het belangrijk dat de HWA worden aangebracht direct nadat dak en goten functioneren.
Een ander maatregel kan zijn het inpakken van de steiger met netten en het voorzien van de steiger van een “dakkap”.
Welbekend is het afdekken van het verse metselwerk aan het einde van iedere werkdag of tijdens een onderbreking door regen met houten delen of kunststof slabben.
Ook het omkeren van de steigerplank die nagenoeg tegen het metselwerk aanligt, is niet onbekend.
Mocht het toch gebeuren dat vers metselwerk besmet raakt door specie, laat dit dan met spoed verwijderen.
8. Leidingen in de muur
Er zijn vormstenen in de handel waarin een leiding kan worden weggewerkt. Dit vereist enige coördinatie maar is verder goed uitvoerbaar. Bij het toepassen van elektra-inbouwdozen dienen de stenen eveneens door middel van zagen te worden ingekort, nooit hakken of door het boren van passende gaten waarin de dozen worden gemonteerd.
9. Orde en veiligheid
Steigers dienen te zijn voorzien van een label waaruit blijkt dat deze is goedgekeurd door een keurende instantie volgens de Arbo regelgeving. Verder is het belasten van de steiger met stenen een item dat vooraf besproken moet zijn; wellicht blijkt dan dat er voor een andere steiger type gekozen moeten worden, of dat er op een andere wijze stenen moeten worden aangevoerd. Daarnaast is het schoonhouden van het steiger een item dat na iedere werkdag moet zijn opgelost; het voorzien van trappenhuizen en vluchtwegen dan wel bouwliften voor materiaal als personen moet zijn besproken voor start metselwerk.
10. Het stellen van profielen en kozijnen
Tijdens de uitvoering van het metselwerk zijn de meest kwetsbare punten het volmetselen bij kozijnaansluitingen en het uitkrabben van de voegen achter de profielen. Het is daarom zaak dat de profielen zo worden gesteld dat het voor de metselaar goed uitvoerbaar is; bij het metselen en het uitkrabben, maar ook bij het pointmasteren dient het profiel niet in de weg te zitten! Kozijnen mogen niet aan het buitenblad worden verankerd.
11. Het aanbrengen van de waterkeringen achter de isolatie
De opeenvolgende bewerkingen van het repareren van de achtergrond, het aanbrengen van waterkerende lagen en het aanbrengen van isolatie dienen zoveel mogelijk gestructureerd te geschieden, bijvoorbeeld per steigerslag.
12. Het aanbrengen van isolatie
Aan de hand van de verwerkingsadviezen is er inzicht te verkrijgen hoe sommige isolatieproducten moeten worden aangebracht en moeten worden beschermd tegen invloeden van buitenaf, zoals zonlicht en regenwater. Het is aan te bevelen, niet meer (vooraf) te isoleren dan de te verwerken meters metselwerk.
13. Het metselen
Bij het metselen zelf komen een aantal punten naar voren, die onderkend dienen te worden:
14. Het aanbrengen en beschermen van kozijnen
In de meeste gevallen worden houten kozijnen vooraf gesteld en aluminium kozijnen achteraf in vooraf gestelde stelkozijnen. Cement, of dit nu van de metselmortel of van de voegmortel afkomstig is, tast aluminium aan. Cement tast ook glas aan. Wees hierop bedacht en maak vooraf afspraken met de aannemer over werkvolgorde en bescherming van de al geplaatste onderdelen.
15. Het aanbrengen en beschermen van waterslagen
Het aanbrengen van de waterslagen in de negge voorkomt dat er water in de spouw komt; echter als dit te snel gebeurd dan dienen deze weer beschermd te worden tegen mechanische beschadigingen. De bouwbegeleider kan dit al tijdens de ontwerpfase aangeven, en er vervolgens tijdens de uitvoeringsfase extra aandacht voor vragen.
16. Het voegen en nabehandelen
Zie controleplan 22.72. De hardheid van de voeg kan worden gecontroleerd met de Smidt-hamer.
17. Het demonteren van de steiger
Voordat een steiger gedemonteerd wordt, dient een opname van de gevel te worden gedaan. Het herstellen van de eventueel opgenomen punten kan dan nog vanaf de steiger geschieden en naderhand worden gecontroleerd. Men moet zich wel realiseren dat een opname vanaf de steiger een beperkt zicht geeft. Het beeld kan anders worden nadat een totale steiger is gedemonteerd.